msanglikar

-महावीर सांगलीकर

भारतात जे महान इंग्रज अधिकारी होवून गेले, ज्यांना भारताबद्दल आणि भारतीयांबद्दल खूप आपुलकी वाटत होती, त्यातील एक महत्वाचे नाव म्हणजे  मायकेल बॉन्ड उर्फ ब्यांड साहेब.

ब्यांड साहेबांच्या पथकाने  1857च्या युद्धात मोठाच पराक्रम गाजवला होता. मीरत येथे इंग्रज सैनिकांच्या एका बराकीला बंडखोरांनी घेरले होते आणि हे बंडखोर त्या सैनिकांना पेटवून देण्याच्या तयारीत होते. पण ऐनवेळी ब्यांड साहेब आपल्या पथकासह तेथे पोहोचले आणि त्यांनी आपल्या पथकाला वाद्यांचा भयानक आवाज करायचा हुकूम दिला. त्या गगनभेदी आवाजाने बंडखोर सैनिकांना पळता भुई थोडी झाली.  ते चक्क आपल्या कानात बोटे घालून शरण आले. अशा प्रकारे  ब्यांड साहेब आणि त्यांच्या पथकाने  बंदुकीची एकही गोळी न उडवता ती लढाई जिंकली. ब्यांड साहेबांनी ब्यांडच्या मदतीने बंडखोरांचा ब्यांड वाजवला. अशा प्रकारे लढाई जिंकल्याचे जगातील ते एकमेव उदाहरण होते.

या पराक्रमाबद्दल ब्यांड साहेबांना विक्टोरिया क्रॉस हे पराक्रमाचे सर्वोच्च पदक देण्यात येणार होते, पण त्यांनीच ते नाकारले. त्यांचे म्हणणे असे होते की ही अंतर्गत लढाई आहे, आणि त्यासाठी असे पदक घेणे योग्य नाही. त्या ऐवजी त्यांच्या पथकातील सैनिकांना पगारवाढ, नवी वाद्ये आणि नवेकोरे कपडे देण्यात यावेत, त्यांच्या मुलांच्या शिक्षणाचा सर्व खर्च सरकारने करावा, त्यांच्यातील हुशार मुलांना उच्च शिक्षणासाठी विलायतेला पाठवण्यात यावे अशा मागण्या ब्यांड साहेबांनी केल्या. त्या लगेच मंजूर करण्यात आल्या. सैनिक खुश झाले. त्यांनी पगारवाढ, नवी वाद्ये व नवे कपडे आनंदाने स्वीकारले, पण अपवाद वगळता एकाही सैनिकाने आपल्या मुलाला शाळेत पाठवण्याची तयारी दाखवली नाही. आपली मुलेही सैनिकच होणार आहेत, मग शिक्षण घेण्याची काय गरज आहे असे त्या सैनिकांना वाटले असावे. असो.

पण हे सैनिक प्रामणिक होते. बंडखोरांनी कांही काळापूर्वी त्यांनाही फितवण्याचा प्रयत्न केला होता. 'तुम्ही जे ढोल बडवता त्याला गाईचे कातडे लावलेले असते, असे  ढोल बडवणे गोमांस खाण्यासारखेच पाप आहे' असे कुजबूज मोहिमेतून त्यांना सांगण्यात आले होते. पण बंडखोरांच्या दुर्दैवाने हे सगळे सैनिक हिंदू असले तरी गोमांसभक्षक होते. त्यामुळे ते या कुजबूज मिहीमेला बळी पडले नाहीत. तसेच त्यांना ढोलाचे आवाज ऐकायची सवय असल्यामुळे ब-याच जणांना ही कुजबूज ऐकूच आली नाही.

पूर्ण कथा येथे वाचावी:

http://mahaakatha.blogspot.in/2014/05/blog-post_21.html